1. Yasal Çerçeve
Kira artışları Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi ile düzenlenmektedir. Temel kurallar:
📌 Temel Kural: Konut ve çatılı işyeri kiralarında yıllık artış, bir önceki kiralama yılının 12 aylık TÜFE ortalamasını geçemez.
📌 Sözleşme Hükmü: Sözleşmede daha yüksek bir oran belirtilse bile, TÜFE sınırını aşan kısım geçersizdir.
📌 Alt Sınır Yok: Artış oranı sıfır (hiç artış yapılmaması) da dahil olmak üzere TÜFE'nin altında belirlenebilir.
Dikkat: 2024-2025 döneminde uygulanan %25 tavan sınırlaması sona ermiştir. 2026 yılından itibaren TÜFE ortalaması uygulanır.
2. TÜFE Bazlı Hesaplama
Artış için kullanılan TÜFE oranı, sözleşmenin yenileme ayından bir önceki ayın 12 aylık ortalamasıdır.
📊 Hesaplama Örneği
• Sözleşme yenileme tarihi: 1 Mart 2026
• Kullanılacak TÜFE: Şubat 2026'nın 12 aylık ortalaması
• TÜİK verisine göre 12 aylık ortalama TÜFE: %42 (örnek)
• Mevcut kira: 15.000 ₺
• Yeni kira (max): 15.000 × 1.42 = 21.300 ₺
💡 Kira artış hesaplama aracımız ile güncel TÜFE verilerine göre yasal artış limitinizi hemen hesaplayın.
3. 5 Yıl Kuralı
Borçlar Kanunu'nun 344/3. maddesi, sözleşme 5 yılı doldurduktan sonra önemli bir hak tanır:
5 yılın sonunda, yeni kira bedeli sadece TÜFE ile sınırlı olmaktan çıkar. Taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa, hakim aşağıdakileri değerlendirerek yeni kira belirler:
- • Bölgedeki emsal kira bedelleri
- • TÜFE değişim oranı
- • Kiralananın durumu ve nitelikleri
- • Hakkaniyete uygun bir bedel
Bu hak, kira bedelinin piyasa rayiçlerinin çok altında kalmış olduğu durumlarda özellikle önemlidir.
4. Kira Tespit Davası
Kira tespit davası, kira bedelinin mahkemece belirlenmesini isteyen bir dava türüdür:
Kim açabilir?
Hem ev sahibi hem kiracı açabilir. Uygulamada genellikle ev sahibi açar.
Ne zaman açılır?
Yeni kira döneminin başlangıcından en az 30 gün önce yazılı bildirim yapılmalıdır. Dava süre kısıtı olmaksızın açılabilir.
Sonucu nedir?
Mahkeme bilirkişi raporuna göre yeni kira belirler. Karar kesinleşene kadar mevcut kira ödenir.
5. Ticari Kira Artışı
İşyeri (çatılı) kiralarında da konut kiralarındaki kurallar büyük ölçüde geçerlidir:
İlk 5 yıl: TÜFE üst sınırı uygulanır
5 yıl sonra: Emsal kira tespiti istenebilir
Döviz kira: Yıllık artış %5 ile sınırlıdır (5 yıl boyunca)
Hak arama: Her iki taraf da dava açabilir
6. Örnek Hesaplamalar
Farklı senaryolar için kira artış hesaplamaları:
| Senaryo | Mevcut Kira | Artış (%) | Yeni Kira |
|---|---|---|---|
| TÜFE %35 ort. | 15.000 ₺ | %35 | 20.250 ₺ |
| TÜFE %42 ort. | 20.000 ₺ | %42 | 28.400 ₺ |
| TÜFE %55 ort. | 10.000 ₺ | %55 | 15.500 ₺ |
💡 Kendiniz hesaplamak için kira artış hesaplama aracımızı kullanın.